Les Archives générales de Simancas, en Espagne, conservent plusieurs documents diplomatiques étudiés par Linked Brittany dans le cadre de ses recherches sur le duché de Bretagne.
Photographie : Luis Fermín Turiel / Wikimedia Commons — CC BY-SA 4.0.
Les Archives générales de Simancas, en Espagne, conservent plusieurs documents diplomatiques étudiés par Linked Brittany dans le cadre de ses recherches sur le duché de Bretagne. Photographie : Luis Fermín Turiel / Wikimedia Commons — CC BY-SA 4.0. CC-BY-SA

Ar raktres breton Linked Brittany a o klask evezhiadennoù er c'hatalogoù europat. Bretaigne DAO a roet ur c'hont a-fet skiant-prenet d'EuroMed2026, a zo dediet d'ar c'homparañ etre ar dokumentoù istoriel ha da o liamm digor. An dasklenn a zo enrollet ha o c'hortoz an evaladeg eus ar c'hambr skiant-prenet.

Ur gandidature skiantel evit gwerzhañ ar c'halleg breton

D'an 12 a viz Here 2026, Bretaigne DAO a zo bet kaset ur gont a c'hendiviz skiantel d'ar c'homz kentañ etrebroadel EuroMed2026, a zo bet savet evit ar pezh a zo ar c'hultur niverel. Ar c'hinnig-mañ, enrollet dindan an niver 78, a ziskouez ar c'hentañ hiroc'hioù metodologel eus ar raktres Linked Brittany. E c'hendiviz eo da wellaat an droug da c'houzout ha da liammañ an dorgoù istoriek eus dugelezh Breizh a zo en em garet e ar c'halloudoù europat. Ar c'homz a vo krouet en linenn eus an 2 betek an 5 a viz Du 2026. Ar gont a zo o vezañ examinet bremañ gant ar c'hambr skiantel. Ur respont d'ar re a zo bet skrivet a zo bet embannet evit an 27 a viz Here. Ar c'houlz-mañ ne c'hall ket bezañ gwelet evel ur c'heñver d'hon kelaouenn.

Dokumentoù dispartiet e meur a vro

Istor dugelezh Breizh a zo dreist-holl e-kreiz ar c'hreisteiz eus e c'hreisteiz. Dokumentoù diplomatik, korrespondans ha rolloù administrativ a zo bremañ en em garet e meur a vro europat. Evit studiañ anezho, ar re a ra ar c'hendiviz a rank bezañ krouet gant dokumentoù skrivet e meur a yezh, e meur a deiz, ha gant an dorgoù archivourel a zo bet chanjet e-pad ar c'hantvedoù. Bretaigne DAO a zo o vevañ abaoe meur a miz ur labour kentañ e meur a c'hlok. Ar c'houlz-se a ra d'ober an disparti da c'houzout ar re a zo bet skrivet, ar c'hopioù kozh ha dokumentoù embannet. Eñ a ziskouez ivez ar c'hleñvedoù a zo bet kavet pa vez dispartiet ar c'halloudoù eus ur memes abeg istor e meur a institution.

E 1372, ur procuration etre ar Biscaye ha Breizh

Ur skouer a zo e-keñver ar c'houlzioù etre ar gumunioù eus ar Biscaye ha dugelezh Breizh. Ur pez a zo en em garet e ar C'hatalogoù departementel eus Loire-Atlantique, dindan an niver E 201/7, a zo bet skrivet e 1372. Eñ a zo ur procuration roet gant an dud eus meur a gêr biscayenne da Jean de Saillo evit negotiañ ur c'houlz gant dugez Breizh. Ar bazenn skiantel SIGILLA a ziskouez ar c'hazet-se ha he seal. Ar c'houlz-mañ a zo dreist-holl talvoudus, abalamour ma ziskouez an diforc'h etre ur c'houlz da negotiañ ha an emglev a c'hallfe bezañ krouet gant ar c'houlz-se. E vefe fall istoriel da ziskouez ar procuration en ur mod direiz evel ar skrid eus ar c'hontr a zo goulennet.

Pistelloù diplomatik nevez e Simancas

E Spagn, ar Archivo General de Simancas a zo en em garet meur a dokument a zo e-keñver ar c'houlzioù diplomatik etre François II, dugez Breizh, ha krounioù Castille ha Aragon. Ur pennad kentañ embannet gant Bretaigne DAO war ar C'hompan Breizh a ziskouez ar c'hazetioù eus miz Du ha miz Kerzu 1483. Ar pezioù-mañ a ziskouez dreist-holl ar c'houlzioù, meur a dizoñv a zo bet krouet da goulz an embassadeur breton ha ar c'houlzioù a zo bet krouet evit gwareziñ ar c'hontr. Ar c'hendiviz a c'houlenn a c'houlenn da c'houzout ar skrid leun eus ar c'hontr a zo bet krouet d'an 29 a viz Du 1483. Ar labour-se a c'houlenn da ziskouez ar dokumentoù a zo bet skrivet e-pad ar c'houlzioù ha he c'houlzioù ha ar c'homzioù embannet goude-se.

Ur galloud da negotiañ en em garet e 1488

Ar dokumentation eus Simancas a zo en em garet ivez ur c'hazet eus an 12 a viz C'hwevrer 1488, dindan an niver PTR,LEG,12,65. Ar katalog ofisiel PARES a ziskouez anezhañ evel ur galloud roet gant Ferdinand d'Aragon da Francisco de Rojas evit negotiañ ur c'hontr gant dugez Breizh. Ar pez-mañ a zo ur skouer direiz eus ar c'houlz diplomatik eus ar mare-se. Koulskoude, ur galloud da negotiañ ne ziskouez ket, e-unan, e vefe bet ac'hannet pe implijet an dorgoù a zo bet krouet. Ar seurt disparti-mañ a zo e gwirionez en he c'halon eus ar raktres Linked Brittany. Pep dokument a rank bezañ studiet hervez he natur, he orin ha he talvoudegezh istoriel.

Linked Brittany, ur metod evit liammañ an dorgoù

Ar raktres Linked Brittany a c'houlenn da sevel ur metod dokumenta evit bezañ war an danvezioù gwirion. Dalc'hout a ra da zerc'hel ar dokumentoù a sell ouzh ur person, ur servij pe ur gouel hep diskar ar c'hleñvedioù etre ar soubenn. Ret eo e chom ar c'hodioù kozh, ar c'hleñvedioù anv ha ar c'hleñvedoù diouzh an disterder. Meur a stad d'ar pezh a zo e-barzh ar sevenadur niverel, dreist-holl IIIF, OAI-PMH, RDF ha CIDOC CRM, a vez studiet evit gouzout penaos e c'hallfe ar c'houlenn-mañ bezañ interopérable. Ar raktres a zo c'hoazh e un doare da c'houzañv ha da eksperiñ. N'eo ket ur c'houlenn da annonça an existance ur basenn data a zo bet achu.

Ur c'houlenn en em gav e-barzh ar c'hendiviz europat

Ar c'houlennoù-mañ a zo e kinniget gant evezhiadennoù gant istorourien, servijoù sevenadur ha netoù europat a zo dediet d'an humanitéoù niverel. Bretaigne DAO a gemer perzh e-barzh ar c'hendiviz eus ar gumuniezh EuropeanaTech ha a c'houlenn diskoulmoù gant Pelagios war an annotadurioù ar tekstoù istor medieval ha modern. Ar relatioù-mañ a ra posibilite da ziskouez ar c'hleñvedoù a zo e-barzh hor corpus da re a zo bet klevet gant istorourien all. Ar c'hendiviz europat a zo un elfen merzher e Linked Brittany, abalamour ma vez kaset ar soubennioù ezhomm da studia ar Breiz a zo en ur bern broioù. Ret eo e chom ar relatioù-se e-barzh ar c'hendivizoù archivist ha ar c'honditionoù da adimplij.

Studioù a zo da chom er-maez ha gwirion

E-barzh ar c'houlenn-mañ, Bretaigne DAO a sevel ur skrid istor a zo dediet d'ar servijoù, d'an diplomatiezh ha d'ar relatioù europat eus dugez Breizh. Ar dokumentoù a vez studiet a rank bezañ kinniget gant o referennoù, o transkriptoù ha ur c'houlennezh kritik a c'hall da ziskouez d'ar madoù penaos e vez sevel ha petra a chom diouzh an disterder. Ar raktres « La Bretagne dans les archives européennes », embannet war ABP, a gemer perzh e-karg d'ar c'houlenn-se. Ar c'handidature da EuroMed2026 a zo un etaj all e-barzh ar c'houlenn dokumentel-mañ. Pe c'hwi a zo an desidadur eus ar c'homité skiantel, ar c'houlennoù ha publikadur ar soubennioù a c'houlenn da zont da c'houlenn.

Soubennioù ha referennoù

Archives départementales de Loire-Atlantique, E 201/7, procuration de 1372. Notice SIGILLA : https://sigilla.irht.cnrs.fr/194002

Archivo General de Simancas, RGS,LEG,148311,60. RGS,LEG,148312,65. RGS,LEG,148312,237. PTR,LEG,92,5. RGS,LEG,148312,246.

Archivo General de Simancas, PTR,LEG,12,65, 12 a viz C'hwevrer 1488. Catalogue PARES : https://pares.cultura.gob.es/ParesBusquedas20/catalogo/description/2206606

EuroMed2026, konferans international war ar sevenadur kulturel niverel : https://euromed2026.eu/

Ar pennad kentañ eus hor raktres war ABP, « En 1483 : l'accord entre François II et les Rois Catholiques » : https://abp.bzh/la-bretagne-dans-les-archives-europeennes-1-simancas-1483-l-75890

Bretaigne DAO — Linked Brittany

Recherche historique et archivistique

https://www.bretaigne.bzh/